Subit pod starym parkietem – co to jest i jak go usunąć

Subit to dawny lepik asfaltowy, którym w starszych mieszkaniach podklejano klepki parkietu i mozaikę. Jeśli po zdjęciu parkietu widzisz pod spodem czarną, twardą i mocno przyklejoną masę, może to być subit, ale może to być też zwykły lepik. Rozstrzyga o tym rozpoznanie materiału, a nie sam kolor. Dobra wiadomość: z subitem da się sobie poradzić, jeśli prace wykonuje się w odpowiedniej kolejności i odpowiednim sprzętem.

Subit – co to jest i skąd się wziął pod parkietem

Subit to nazwa handlowa lepiku asfaltowego opartego na węglowodorach aromatycznych. W jego składzie są asfalt, wypełniacze, plastyfikatory i rozpuszczalniki. Masę rozprowadzano na podłożu i wklejano w nią klepki, dzięki czemu parkiet trzymał się bardzo mocno. Według jednego ze źródeł jeszcze w latach 90. subit był powszechnie używany do podklejania parkietów.

Dziś stosowanie subitu w pomieszczeniach jest zakazane, a polskie przepisy zakazują używania wewnątrz budynków materiałów budowlanych zawierających smoły węglowe. Problem dotyczy więc wyłącznie starych podłóg. Spotyka się go najczęściej przy remontach mieszkań w blokach i domach z poprzednich dekad, gdzie pod parkietem lub mozaiką nikt wcześniej nie zaglądał.

Parkiet z czasów PRL wcale nie musi leżeć na subicie. Klepki klejono różnymi masami, a pod wspólną nazwą „lepik” kryją się produkty o odmiennym składzie. Dlatego wiek mieszkania jest tylko wskazówką, że warto sprawdzić, co jest pod podłogą.

Jak rozpoznać subit pod parkietem

Na subit mogą wskazywać dwa sygnały: czarny lub bardzo ciemnobrązowy kolor warstwy pod klepkami oraz smołowy, intensywny zapach, wyczuwalny zwłaszcza po odsłonięciu lub naruszeniu powierzchni. Żaden z nich osobno nie zastępuje jednak identyfikacji materiału. Ciemny kolor ma także zwykły lepik, a zapach bywa różnie odbierany.

Często opisywany domowy test polega na przetarciu małego fragmentu masy szmatką zwilżoną benzyną ekstrakcyjną. Jeśli czarnobrunatna substancja łatwo się zmywa, to prawdopodobnie zwykły lepik. Jeśli zmywa się trudno, może to być subit. To tylko wstępna wskazówka, a próbę wykonuj w rękawicach, przy otwartym oknie i na powierzchni wielkości dłoni.

Co widzisz	Co to może oznaczać	Co zrobić
Czarna lub ciemnobrązowa warstwa pod klepkami	Lepik asfaltowy, w tym możliwy subit	Nie skuwaj dalej, odsłoń tylko mały fragment
Smołowy, intensywny zapach po odsłonięciu	Sygnał ostrzegawczy, nie dowód	Przewietrz, wstrzymaj prace do rozpoznania
Masa łatwo schodzi benzyną ekstrakcyjną	Prawdopodobnie zwykły lepik	Mimo to oceń z wykonawcą stan podłoża
Masa trudno schodzi benzyną ekstrakcyjną	Możliwy subit	Zleć badanie próbki i wycenę specjalistycznej firmie
Pod parkietem są jeszcze inne stare warstwy, np. płytki lub płyty	Skład tych warstw jest nieznany	Uwzględnij je w badaniu, zanim zaczniesz je kruszyć

Subit a zdrowie – dlaczego nie warto działać na własną rękę

Subit jest bitumiczną substancją klejącą, która zawiera benzopiren. Według źródeł branżowych lepik tego typu wydziela do powietrza węglowodory alifatyczne i aromatyczne, które niekorzystnie wpływają na zdrowie. Właśnie z tego powodu materiał wycofano z budownictwa.

Największy problem pojawia się podczas remontu, gdy drobny pył rozchodzi się po mieszkaniu. Osiada na meblach i ubraniach, przenosi się do sąsiednich pokoi, a domownicy wdychają go w trakcie prac i sprzątania. Dodatkowo zwykła cykliniarka czy nieodpowiednia szlifierka potrafi tylko rozgrzać i nadtopić czarną masę. Kończy się to zadymieniem pomieszczeń i często uszkodzeniem sprzętu.

Z tych powodów źródła zgodnie odradzają samodzielne zdzieranie subitu. Nie oznacza to, że trzeba wpadać w panikę na widok czarnej warstwy. Wystarczy przerwać prace, nie szlifować masy na własną rękę i zlecić rozpoznanie oraz usunięcie firmie, która ma do tego sprzęt.

Osobną kwestią jest azbest w podłodze. Subit to masa asfaltowa, a nie wyrób azbestowy. Jeśli jednak pod parkietem lub obok niego są inne stare warstwy, o ich składzie też nie przesądza wygląd. W takiej sytuacji poproś o objęcie badaniem wszystkich odsłoniętych materiałów, a dalsze prace powierz fachowcom.

Badanie próbki subitu – kiedy ma sens

Badanie próbki ma sens zawsze, gdy sygnały z oględzin są niejednoznaczne albo gdy od wyniku zależy zakres i koszt prac. Próbkę masy, zapakowaną szczelnie w woreczek, przekazuje się do laboratorium wykonującego analizy chemiczne materiałów budowlanych. Wynik pozwala odróżnić subit od zwykłego lepiku i rozmawiać z wykonawcą o konkretnym materiale, a nie o przypuszczeniach.

Zakres badania, sposób pobrania próbki i czas oczekiwania na wynik warto ustalić bezpośrednio z laboratorium. Jeśli pod parkietem odsłoniłeś kilka różnych warstw, zgłoś to od razu, żeby badanie objęło każdą z nich.

Usuwanie subitu krok po kroku

Profesjonalne usuwanie subitu zaczyna się od oceny podłoża i zakresu robót. Dopiero potem wykonawca dobiera technologię mechaniczną i system odsysania pyłu. Typowa kolejność prac wygląda tak:

1. Zerwanie starych klepek. Subit mocno trzyma drewno, więc to etap pracochłonny. Firmy usuwające subit zwykle zostawiają go klientowi, dlatego warto od razu ustalić, kto go wykona.
2. Odseparowanie strefy robót od reszty mieszkania i zabezpieczenie przejść folią.
3. Zeszlifowanie masy mechanicznie na całej powierzchni, na której użyto subitu. Wykonawcy stosują szlifierki planetarne lub frezarki do betonu o dużej mocy z systemem pochłaniania pyłu. Worek lub odkurzacz maszyny powinien zatrzymywać drobiny o średnicy 1 mikrona i mniejsze.
4. Szczelne zapakowanie zdemontowanych klepek i pyłu po szlifowaniu w worki oraz przekazanie ich firmie, która przyjmuje odpady toksyczne.
5. Oczyszczenie podłoża i ocena jego stanu przed przygotowaniem pod nową podłogę.

Na czas szlifowania domownicy powinni opuścić mieszkanie. Wykonawcy pracują w środkach ochrony indywidualnej, a pomieszczenie po pracach trzeba dokładnie posprzątać i przewietrzyć. Jak wygląda samo zrywanie starej podłogi i kiedy się na nie decydować, opisuje poradnik o tym, jak przebiega zrywanie starych podłóg.

Koszt usunięcia subitu zależy od grubości warstwy, stanu posadzki, technologii pracy i miasta. Przy porównywaniu ofert poproś o rozpisanie osobno zerwania klepek, szlifowania, utylizacji odpadów i przygotowania podłoża. Jedna zbiorcza kwota utrudnia porównanie i odbiór prac.

Podłoże po usunięciu subitu

Po zeszlifowaniu subitu podłoże zwykle wymaga dodatkowej warstwy. Popularne rozwiązanie to pomalowanie go gruntem epoksydowym i posypanie świeżej warstwy piaskiem kwarcowym. Grunt odcina zapach, który mógłby jeszcze wydostawać się z podłoża, a piasek zapewnia przyczepność wylewce samopoziomującej. W tym miejscu polecane są wylewki cementowe o grubości co najmniej 5 mm.

Nowa wylewka musi wyschnąć, zanim położysz na niej drewno. Gotowość sprawdza się pomiarem metodą CM. W Świecie Podłóg przyjmuje się, że podłoże cementowe pod podłogę drewnianą może mieć maksymalnie 2,0% CM, a anhydrytowe 0,5% CM. Szczegóły przygotowania opisuje poradnik o tym, jak przygotować wylewkę pod podłogę drewnianą.

Etap po usunięciu subitu	Po co	Na co zwrócić uwagę
Oczyszczenie i ocena podłoża	Sprawdzenie pęknięć, ubytków i resztek masy	Resztki subitu nie mogą zostać pod nową warstwą
Grunt epoksydowy z posypką z piasku kwarcowego	Odcięcie zapachu i przyczepność wylewki	Posypka na świeży, niezwiązany grunt
Wylewka cementowa samopoziomująca	Równe podłoże pod nową podłogę	Grubość co najmniej 5 mm
Pomiar wilgotności metodą CM	Potwierdzenie, że wylewka wyschła	Cementowa maks. 2,0% CM, anhydrytowa maks. 0,5% CM

Co zrobić ze starym parkietem na subicie

Stare klepki parkietowe kuszą, bo często są z litego dębu i dają się odnowić. Przy parkiecie ułożonym na subicie sprawa jest jednak trudniejsza. Cyklinowanie odświeża tylko wierzch drewna i nie usuwa masy pod spodem. Według źródeł branżowych jednym z najbezpieczniejszych sposobów pozbycia się subitu jest gruntowny remont z wymianą parkietu.

Jeśli badanie potwierdzi zwykły lepik, a parkiet jest stabilny i nie odspaja się od podłoża, renowacja może mieć sens. Ile kosztuje taka odnowa, opisuje poradnik o tym, ile kosztuje renowacja podłogi drewnianej. Gdy pod klepkami jest subit, rozsądniej zaplanować zerwanie starej podłogi, usunięcie masy i ułożenie nowej podłogi drewnianej na przygotowanym podłożu.

FAQ – najczęściej zadawane pytania