Froterka i pasta do podłóg – co to jest i kiedy ich używać

Froterka i pasta do podłóg to duet, który wiele osób pamięta z domów sprzed kilkudziesięciu lat: podłogę nacierano pastą, a potem polerowano ją do połysku. Dziś ta metoda wciąż ma swoje miejsce, ale tylko na części podłóg. O tym, czy pasta pomoże, czy zaszkodzi, decyduje nie gatunek drewna, lecz wykończenie, czyli to, co leży na jego powierzchni. Na podłodze woskowanej pasta jest naturalną pielęgnacją, na lakierowanej może utrudnić przyszłą renowację.

Co to jest froterka i jak wygląda

Froterka to przyrząd elektryczny do froterowania, czyli polerowania podłóg. Słowniki notują też dawne znaczenie tego słowa: sama czynność froterowania albo zajęcie frotera, osoby, która zawodowo pastowała i polerowała podłogi. Urządzenie służy przede wszystkim do polerowania podłóg woskowanych.

Głównym elementem roboczym froterki są obracające się szczotki napędzane silnikiem elektrycznym. Pierwsze froterki były dość dużymi maszynami z dwiema lub trzema szczotkami napędzanymi pasami. Współczesne modele domowe są lżejsze, a część z nich ma worek na kurz, który zbiera zanieczyszczenia podczas polerowania. W sprzątaniu profesjonalnym podobną funkcję pełnią polerki i maszyny jednotarczowe z wymiennymi padami.

Froterka nie myje podłogi i nie zastępuje odkurzacza ani mopa. Jej zadaniem jest rozprowadzenie cienkiej warstwy środka i wypolerowanie jej do równego połysku na czystej, suchej powierzchni.

Sprzęt	Do czego służy	Kiedy go używać
Odkurzacz z miękką końcówką	Usuwa piasek i kurz	Zawsze przed myciem i polerowaniem
Mop lub ściereczka, lekko wilgotne	Myje podłogę środkiem dobranym do wykończenia	Bieżące sprzątanie każdej podłogi drewnianej
Froterka ze szczotkami	Poleruje pastę lub wosk do równego połysku	Podłogi woskowane, po nałożeniu pasty
Polerka z padem	Rozprowadza i poleruje preparat pielęgnacyjny	Gdy polerowanie zaleca producent systemu wykończenia

Pasta do podłóg – jak działa woskowanie

Pasta do podłóg to w praktyce wosk w postaci gęstej masy, którą nakłada się na drewno. Wosk był w przeszłości powszechnie stosowanym środkiem chroniącym drewniane parkiety. Nakłada się go cienką warstwą, równomiernie, wzdłuż włókien drewna. Po nałożeniu wosk poleruje się do postaci cieniutkiej, elastycznej błony. To właśnie ten etap wykonuje froterka.

Powłoka woskowa zapobiega wnikaniu wody, ogranicza elektryzowanie się powierzchni i nie hamuje naturalnego oddychania drewna. Daje jedwabisty połysk, podczas gdy olej zostawia powierzchnię matową. Wosk wnika jednak w pory drewna płyciej niż olej, a warstwę trzeba w pewnych odstępach czasu ponownie polerować lub nakładać od nowa. Na tym polega klasyczne pastowanie: nie jest to jednorazowy zabieg, tylko regularna pielęgnacja.

Wosk występuje dziś także w olejowoskach. Zawierają one naturalny olej oraz wosk pszczeli albo twarde woski, takie jak carnauba czy candelilla. Łączą zalety oleju z dodatkową warstwą chroniącą przed brudem i zarysowaniami. To jednak gotowe systemy wykończenia, a nie zwykła pasta do podłóg.

Na jakie podłogi pasta, a na jakie nie

Zanim sięgniesz po pastę, ustal, czym wykończono podłogę. Pomaga w tym dokumentacja producenta desek lub wykonawcy, historia wcześniejszej pielęgnacji i informacja o naprawach miejscowych. Jeśli wykończenie jest niepewne, bezpieczniej wstrzymać się z nową chemią, niż ryzykować uszkodzenie powierzchni. Szczególnie dotyczy to starszych podłóg i desek wykończonych fabrycznie, na których przypadkowy preparat może zostawić smugi, lepkość albo niekontrolowany połysk. Na deskach fabrycznych właściwy środek wskazuje zwykle instrukcja pielęgnacji dołączona do podłogi.

Wykończenie podłogi	Pasta woskowa i froterka	Czym pielęgnować
Wosk	Tak, to klasyczna pielęgnacja tego wykończenia	Pasta lub wosk do podłóg, polerowanie froterką
Lakier	Nie, resztki wosku osłabiają przyczepność lakieru przy renowacji	Delikatny środek do lakieru, który nie zostawia tłustego filmu
Olej	Tylko produkt zgodny z systemem, w którym wykonano podłogę	Środek do mycia podłóg olejowanych i preparat pielęgnacyjny tego systemu
Olejowosk	Tylko produkt zgodny z systemem, nie przypadkowa pasta	Preparat pielęgnacyjny przeznaczony do olejowosku
Panele laminowane i winylowe	Tylko jeśli dopuszcza to producent podłogi	Środki wskazane w instrukcji pielęgnacji

Najwięcej problemów sprawia pasta na lakierze. Lakier tworzy na drewnie zamkniętą warstwę, więc wosk nie wnika w drewno, tylko zostaje na powierzchni. Przez jakiś czas podłoga błyszczy, ale z czasem wosk zbiera brud i utrudnia ocenę zużycia powłoki. Przypadkowe nabłyszczacze tylko na krótko maskują problem i utrudniają późniejsze właściwe prace.

Podłoga olejowana i lakierowana – czym je nabłyszczyć

Na podłodze olejowanej i olejowoskowanej rolę pasty przejmuje preparat pielęgnacyjny dobrany do danego systemu. Odświeża on powłokę co kilka miesięcy, zależnie od intensywności użytkowania, i przywraca nasycenie drewna. Sucha, szorstka i chłonąca wodę powierzchnia to sygnał, że samo mycie już nie wystarcza. Kolejne kroki opisuje poradnik pielęgnacja podłóg olejowanych i olejowoskowanych krok po kroku.

Podłogę lakierowaną myje się delikatnym preparatem bez tłustego filmu i obserwuje, czy nie pojawiają się matowe pasy, rysy lub białe ślady po wodzie. Lakier nie potrzebuje pasty, żeby błyszczeć. Jeśli traci połysk w ciągach komunikacyjnych, zwykle oznacza to zużycie powłoki, a nie brak środka pielęgnacyjnego. Różnice w codziennej pielęgnacji obu wykończeń zestawia tekst o tym, jak pielęgnować podłogę olejowaną, a jak lakierowaną.

Polerowanie parkietu froterką krok po kroku

Na podłodze woskowanej albo tam, gdzie producent systemu wykończenia zaleca polerowanie preparatu pielęgnacyjnego, praca wygląda podobnie:

1. Usuń piasek i kurz odkurzaczem z miękką końcówką. Ziarna piasku pod szczotką froterki rysują powierzchnię.
2. Umyj podłogę środkiem przeznaczonym do jej wykończenia i poczekaj, aż całkowicie wyschnie.
3. Nałóż pastę lub preparat cienką warstwą, równomiernie, wzdłuż włókien drewna. Gruba warstwa nie da lepszej ochrony, tylko smugi i lepkość.
4. Odczekaj czas wskazany na opakowaniu, zanim zaczniesz polerować.
5. Poleruj froterką równymi pasami, bez zatrzymywania urządzenia w jednym miejscu, aż powierzchnia uzyska jednolity połysk.
6. Oczyść szczotki lub pady po pracy, żeby przy następnym polerowaniu nie wcierać w podłogę starych resztek środka.

Jeśli po kilku dniach pojawia się lepkość, smugi albo nierówny połysk, przyczyną bywa nadmiar środka lub niedokładnie oczyszczona podłoga. Dokładanie kolejnych warstw nie rozwiąże problemu. Lepiej najpierw usunąć nadmiar, a dopiero potem nałożyć cienką warstwę od nowa.

Z froterowania lepiej zrezygnować w kilku sytuacjach:

• powłoka lakieru łuszczy się albo jest przetarta do surowego drewna,
• na podłodze są głębokie rysy, ubytki lub trwałe plamy wymagające naprawy,
• nie wiesz, czym wykończono podłogę, i nie udało się tego ustalić,
• producent paneli lub desek nie przewiduje woskowania ani polerowania,
• na powierzchni zostały resztki innego środka, których nie usunięto.

W takich przypadkach polerowanie tylko na chwilę poprawi wygląd albo pogłębi problem. Potrzebna jest naprawa miejscowa lub szersza renowacja.

Pasta na lakierze – co zrobić, gdy już ją nałożono

Na starszych podłogach często nie wiadomo, czym je pielęgnowano. Jeśli na lakierze zalega pasta, nie dokładaj kolejnych warstw. Ma to znaczenie zwłaszcza przed renowacją. Producenci lakierów do podłóg wymieniają wosk wśród zanieczyszczeń, które osłabiają przyczepność nowej powłoki, a karty techniczne ostrzegają, że nawet niewielkie resztki środków pielęgnacyjnych mogą pogorszyć przyczepność lakieru.

Przy pełnej renowacji pierwsze szlifowanie usuwa stary lakier, wosk lub olej razem z zabrudzeniami, a potem podłogę trzeba dokładnie oczyścić. Zakres prac warto ocenić z wykonawcą, który obejrzy podłogę na miejscu. Od czego zależy koszt takiej odnowy, opisuje poradnik o tym, ile kosztuje renowacja podłogi drewnianej.

Warto też pamiętać, że wykończenia nie można dowolnie zmieniać. Poradniki renowacyjne podkreślają, że parkietu, który był olejowany, nie lakieruje się przy odnawianiu, tylko ponownie olejuje. Wybór między lakierem a olejem lepiej przemyśleć przy renowacji niż zmieniać system przypadkowym preparatem.

FAQ – najczęściej zadawane pytania