Wylewka anhydrytowa i cementowa pod podłogę

Wylewka anhydrytowa to płynny, samopoziomujący jastrych na bazie siarczanu wapnia, a wylewka cementowa to podkład z cementu, piasku i wody. Anhydryt daje bardzo równą powierzchnię, lepiej przewodzi ciepło i dobrze sprawdza się na ogrzewaniu podłogowym, ale jest wrażliwy na wilgoć i przed montażem drewna musi być wysuszony do maks. 0,5% CM. Wylewka cementowa schnie dłużej, za to lepiej znosi wilgoć i dopuszcza wilgotność do 2,0% CM.

Wybór między nimi zależy od pomieszczenia, rodzaju ogrzewania, harmonogramu budowy i okładziny, która ma leżeć na wierzchu. Poniżej porównanie obu podkładów z punktu widzenia przyszłej podłogi.

Wylewka anhydrytowa – skład i właściwości

Podstawą wylewki anhydrytowej jest siarczan wapnia, do którego dodaje się wodę, kruszywo mineralne (zwykle piasek kwarcowy) oraz dodatki regulujące wytrzymałość i czas wiązania. Na rynku dostępne są gotowe mieszanki o stałym składzie, dozowane komputerowo w wytwórni i podawane na budowę pompą.

Czy wylewka anhydrytowa to gips? Chemicznie jest z gipsem spokrewniona, bo anhydryt to bezwodny siarczan wapnia, który podczas wiązania przyłącza wodę. Dlatego jastrych anhydrytowy nazywa się też jastrychem siarczanowo-wapniowym, a jego słabą stroną, podobnie jak gipsu, jest wrażliwość na długotrwałe zawilgocenie.

Najważniejsze właściwości anhydrytu z punktu widzenia podłogi:

• płynna konsystencja i samopoziomowanie, które ułatwiają uzyskanie równej powierzchni bez zacierania;
• wysoka wytrzymałość: podkład w mieszkaniu powinien mieć co najmniej 12 MPa na ściskanie i 3 MPa na zginanie, a jastrychy anhydrytowe osiągają 25–40 MPa i 5–7 MPa;
• korzystny stosunek wytrzymałości na zginanie do ściskania, dzięki któremu wylewka anhydrytowa nie wymaga zbrojenia;
• bardzo małe odkształcenia skurczowe, więc duże pola można wykonywać bez dylatacji pośrednich.

Wylewka anhydrytowa czy cementowa – porównanie

Oba podkłady nadają się pod panele, deski, parkiet, płytki i wykładziny. Różnią się technologią, odpornością na wilgoć i wymaganiami przed montażem okładziny.

Cecha	Wylewka anhydrytowa	Wylewka cementowa
Spoiwo	siarczan wapnia	cement
Konsystencja przy wykonaniu	płynna, samopoziomująca	najczęściej półsucha, zacierana mechanicznie
Zbrojenie	niewymagane	zwykle wymagane
Pole bez dylatacji pośredniej	do 300 m² z ogrzewaniem, do 900 m² bez ogrzewania	ok. 40 m²
Przewodność cieplna λ	ok. 2,0 W/(m·K)	ok. 1,6 W/(m·K)
Odporność na wilgoć	niska, wymaga izolacji przeciwwilgociowej	wyższa
Maks. wilgotność przed montażem drewna	0,5% CM	2,0% CM
Powierzchnia po wyschnięciu	mleczko anhydrytowe do zeszlifowania	wymaga oceny, oczyszczenia i gruntowania

Wylewka cementowa pracuje skurczowo, dlatego dzieli się ją na mniejsze pola, a przy większych powierzchniach zbroi. Jest za to mniej wrażliwa na kontakt z wodą, więc to naturalny wybór do garażu, piwnicy czy pomieszczeń narażonych na stałą wilgoć.

Wylewka na ogrzewanie podłogowe – anhydryt czy cement

Przy ogrzewaniu podłogowym przewagę ma zwykle anhydryt. Płynna masa szczelnie otula rury grzewcze, nie zostawia pustek powietrznych i lepiej przekazuje ciepło do posadzki. Przy współczynniku λ ok. 2,0 W/(m·K) wobec ok. 1,6 W/(m·K) dla cementu podłoga szybciej się nagrzewa i oddaje ciepło do pomieszczenia.

Wylewkę anhydrytową wykonuje się zwykle o grubości od 3 do 6 cm. Nad rurami ogrzewania podłogowego przyjmuje się najczęściej 30–40 mm, a niektórzy producenci mieszanek zalecają 35–45 mm. Wiążąca jest zawsze dokumentacja systemu grzewczego i karta techniczna konkretnej wylewki.

Na ogrzewaniu podłogowym progi wilgotności przed montażem drewna są niższe: dla anhydrytu maks. 0,3% CM, a dla cementu maks. 1,8% CM. Do tych wartości dochodzi się przez wygrzewanie wylewki, czyli stopniowe podnoszenie i obniżanie temperatury wody w instalacji według protokołu. Zasady tego procesu opisuje poradnik wygrzewanie wylewki pod ogrzewanie podłogowe, a deski dopuszczone do montażu na ogrzewaniu można porównać w kategorii podłogi na ogrzewanie podłogowe w Świecie Podłóg.

Wady wylewki anhydrytowej

Anhydryt ma kilka ograniczeń, które trzeba uwzględnić już na etapie projektu:

• wrażliwość na wilgoć – wylewka nie może być narażona na zalewanie ani stałe zawilgocenie; w kuchni, łazience czy garażu da się ją stosować tylko z prawidłową izolacją przeciwwilgociową;
• bardzo niski próg wilgotności – maks. 0,5% CM przed montażem drewna (0,3% CM na ogrzewaniu), co w praktyce wydłuża oczekiwanie na podłogę mimo szybkiego wiązania;
• mleczko anhydrytowe – cienka, słaba warstwa na powierzchni, którą przed gruntowaniem i klejeniem trzeba zeszlifować i odkurzyć;
• dobór chemii – grunt i klej muszą być dopuszczone przez producenta do podłoży siarczanowo-wapniowych;
• brak zastosowania na zewnątrz – na tarasy, balkony i do nieogrzewanych pomieszczeń narażonych na wilgoć stosuje się podkłady cementowe.

Schnięcie i obciążanie jastrychu anhydrytowego

Wiązanie i schnięcie to dwa różne etapy. Wiązanie wylewki anhydrytowej trwa zwykle od 24 do 48 godzin i daje wytrzymałość pozwalającą chodzić po podkładzie. Schnięcie, czyli oddawanie wilgoci do poziomu wymaganego pod podłogę, trwa znacznie dłużej i zależy od grubości warstwy oraz warunków w pomieszczeniu.

Czas od wylania	Co można zrobić
24–48 godzin	ostrożne wejście, ruch ograniczony do minimum, bez sprzętu i składowania materiałów
po 48 godzinach	normalne chodzenie, lekkie prace budowlane
po 4–7 dniach	większe obciążenia, dalsze prace wykończeniowe
po 7 dniach	stopniowe uruchamianie ogrzewania podłogowego, od niskiej temperatury
po wyschnięciu	montaż okładziny dopiero po pomiarze CM i przygotowaniu powierzchni

Schnięciu sprzyja temperatura ok. 20°C i wilgotność względna powietrza ok. 50–60%. Przyjmuje się orientacyjnie około tygodnia schnięcia na każdy centymetr grubości w dobrych warunkach. Pomaga regularne wietrzenie, a przy wilgotnym powietrzu także osuszacze. Nie należy natomiast przykrywać wylewki folią ani suszyć jej gwałtownie nagrzewnicą, bo powierzchnia wyschnie szybciej niż głębsze warstwy. Zbyt wczesne obciążenie ciężkim sprzętem lub meblami grozi pęknięciami i odkształceniami podkładu.

Przygotowanie wylewki przed montażem podłogi

Sucha w dotyku i jasna wylewka nie jest jeszcze gotowa pod podłogę. Przed montażem drewna, paneli winylowych klejonych czy parkietu trzeba przejść kilka kroków:

1. Zmierz wilgotność metodą CM (karbidową) w kilku punktach powierzchni i porównaj wynik z progiem dla danego jastrychu.
2. Sprawdź równość, wytrzymałość powierzchni, rysy oraz stan dylatacji i taśm brzegowych.
3. Na anhydrycie zeszlifuj mleczko anhydrytowe i dokładnie odkurz powierzchnię.
4. Zagruntuj podłoże preparatem dopuszczonym do danego typu jastrychu i kleju.
5. Dopiero po wyschnięciu gruntu przystąp do klejenia lub układania podkładu i podłogi.

Szczegółowy opis przygotowania podkładu pod deski i parkiet zawiera poradnik jak przygotować wylewkę pod podłogę drewnianą. Jeśli na wylewce pojawiły się pęknięcia, trzeba je naprawić przed gruntowaniem, co omawia wpis jak naprawić pęknięcia w podłożu.

Kiedy wybrać wylewkę cementową, a kiedy anhydrytową

Nie ma jednej lepszej wylewki. Anhydryt częściej wybiera się w suchych pomieszczeniach mieszkalnych, zwłaszcza z ogrzewaniem podłogowym, gdy liczy się równość podkładu, duże pola bez dylatacji i dobre przewodzenie ciepła. Wylewkę cementową stosuje się tam, gdzie podkład może mieć kontakt z wilgocią: w garażu, piwnicy, pomieszczeniach gospodarczych i na zewnątrz.

Pomieszczenie lub sytuacja	Częstszy wybór	Dlaczego
Salon, sypialnia, pokoje z ogrzewaniem podłogowym	anhydryt	równa powierzchnia, dobre otulenie rur, lepsze przewodzenie ciepła
Duże, otwarte strefy dzienne	anhydryt	duże pola bez dylatacji pośrednich
Kuchnia, łazienka	oba, anhydryt tylko z izolacją przeciwwilgociową	okresowy kontakt z wodą
Garaż, piwnica, pomieszczenia gospodarcze	cement	stała wilgoć i większe obciążenia
Taras, balkon	cement	anhydryt nie nadaje się na zewnątrz

W remontowanych mieszkaniach znaczenie ma też grubość, jaką można dołożyć na stropie, i ciężar nowej warstwy. Płynny anhydryt pozwala wykonać cieńszy podkład o wysokiej wytrzymałości bez zbrojenia, co ułatwia zmieszczenie się z poziomem podłogi przy progach i drzwiach. Przy stropach drewnianych i bardzo starych podłożach decyzję o rodzaju jastrychu powinien podjąć projektant lub konstruktor.

Przy planowaniu harmonogramu warto pamiętać, że szybkie wiązanie anhydrytu nie oznacza szybszego montażu podłogi drewnianej. Ze względu na niski próg 0,5% CM czas oczekiwania na deski bywa podobny jak przy cemencie, dlatego termin dostawy podłogi najlepiej ustalić dopiero po pierwszym pomiarze wilgotności.

FAQ – najczęściej zadawane pytania